Bizler ile aynı dünyayı paylaşan, hissetmekte, sevmekte ve üzülmekte hayvanlar bizden geri kalmıyor. Hayvan hakları kavramı, insanların rahat rahat kullanabilecekleri bir eşya olmadığını ve onlarında kendilerine ait ihtiyaçları olduğunu ve buna göre muamele görmeleri gerektiğini savunuyor. Ne yazık ki yüzyıllardır bu durum göz ardı ediliyor. Bu noktada sessizlerin sesi olabilmek için edebiyat devreye giriyor. Hayvan hakları üzerine kaleme alınmış eserler, sadece bilgi vermekle yetinmeyip vicdanı devreye sokarak yeni bir bakış açısı kazanmayı da sağlıyor. Hayvanlara yönelik şiddeti sorgulayan, türcülüğe karşı meydan okuyan ve empatiyi öne çıkartan kitapları bir araya getirdik. Hayvanların yaşam hakkını anlamak ve farkındalığınızı arttırmak istiyorsanız, bu kitaplar sizin için güçlü bir başlangıç olabilir.
1)Hayvanlardan Tanrılara: Sapiens – Yuval Noah Harari
2011 yılında Yuval Noah Harari tarafından yazılmış eser, 2015 yılında İngilizce aslından Türkçeye çevrilmiştir. Taş devrinden 21. yüzyıla kadar antik insan türünün evrimini anlatan kitapta Sapiens modern insanı temsil eder. İş yapabilme yeteneği ve birlik olmayı başarmaları ile birlikte sapienslerin dünyayı domine etmesi anlatılıyor. Hayvanların evcilleştirilmesini dünyanın en büyük suçlarından biri olduğunu savunan eserde, Yuval Noah Harari tarih boyunca hayvanlar ve insanlar arasındaki ilişki sorguluyor. Modern çağ ile birlikte hayvanlara karşı yapılan zulmü gözler önüne sermekten çekinmiyor.
2)Hayvan Özgürleşmesi – Peter Singer
1975 yılında ilk baskısı basılan eser, hayvan hakları hareketinin en önemli parçalarından biridir. Hayvan özgürleşmesi kitabı, türcülük kavramının ne olduğunu ve hayvanlarında fiziksel ve duygusal ihtiyaçları olduğunu bilimsel temeller ile savunuyor. Ahlaksal statüler ile ilgili kuram geliştiren Peter Singer hayvanlara karşı yaklaşımımızın arkasındaki ideolojiyi inceleyerek, hayvan deneyleri ve hayvancılık gibi sanayilerin yol açtığı zulmü ortaya seriyor. Modern hayvan haklarının kutsal kitabı olarak görülen eser, hayvan hakları derneğinin kurulmasını sağlamış ve vejetaryenliğe daha bilinir bir hale getirmiştir. Kitaptan sonra milyonlarca insan vejetaryen beslenme tarzını benimsemiştir.
3)Hayvan Yemek – Jonathan Safran Foer
New York Üniversitesi’nde yaratıcı yazarlık dersleri veren Jonathan Safran Foer’in çocuğunun doğumundan sonra et yemenin nasıl hissettirdiğini ve hayvan endüstrisinde yaşanılan gerçekleri Hayvan Yemek kitabında kurgusal bir dil ile anlatıyor. On binlerce hayvanın aynı kümeste bulunduğu, hareket alanlarının olmadığı, ilaçlı yemler ile beslendiği sanayileşme sonucu genetiği ile oynanmış hayvanların üretildiği hayvancılık sistemi olan sınai çiftlikler de kitabın en önemli konularından biri olarak öne çıkıyor. Hayvanlara yapılan zulmü belgeler ile ortaya çıkaran eser, vejetaryenlik çağrısı olarak değil okuyucuları tarafından bu sisteme karşı uyanış çağrısı olarak görünüyor.
4)Hayvan Hakları: Bir Giriş – Tom Regan
1983’te Amerikalı filozof Tom Regan tarafından yazılmıştır. Hayvanlarında ahlaki haklara sahip olduğunu insanların amacına ulaşmak için kullanabileceği bir nesne olmadığını savunuyor. Eser, hayvan hakları hukukunda önemli adımlardan biri olarak görünüyor.
5) Hayvan Haklarına Giriş-Çocuğunuz mu Köpeğiniz mi? -Gary L. Francione Hayvan Haklarına Abolisyonist Yaklaşım kuramı ile tanınan Amerikalı akademisyen Gary Lawrence Francione’nin eseridir. Hayvan hakları kanununda temel taşı olabilecek kadar yaygınlaşmış ‘insanca muamele’ ilkesinin günlük hayata uyarlandığında hiçbir hükmü olmadığını savunuyor. Hukuksal olarak yapılan düzenlemelerin, hayvanlar insanları malı olarak kabul edildiği sürece bir anlamı olmayacağını ifade ediyor. Kitabında hayvan hakları ile ilgili davalardan örnekler vererek, hayvana yönelik şiddetin bile hukukta meşrulaştırıldığını ortaya koyuyor. Gary L. Francione’e göre kölelik sorunu insanların kendinden daha farklı olanları malı olarak görülmesine son verilmesi ile çözüldüğü gibi hayvanları özgürleştirmenin yolu da aynı yoldan geçmektedir.
