Dr. Carla Marie Manly’ye göre, toksik bir ilişkiyi toparlamak mümkün ama bu süreç hızlı değil; zaman, sabır ve iki tarafın da emek vermesi gerekiyor. Üstelik çoğu toksik ilişki, geçmişten taşınan çözümlenmemiş yüklerin bugüne yansımasıyla ortaya çıktığı için, iyileşme süreci de doğal olarak biraz derine inmeyi gerektiriyor. Aşağıdaki adımlar size yol gösterebilir:
1. Geçmişe Takılıp Kalmayın
Elbette bazı eski kırgınlıklarla yüzleşmek gerekecek ama ilişkinizin ilerlemesini yalnızca bunlara odaklayarak sağlayamazsınız. Sürekli kötü anıları gündeme getirmek, tartışmaları en başa döndürür ve ikinizi de bitkin bırakır. Bir noktada “şimdi ne yapıyoruz?” sorusuna odaklanmak gerekir.
2. Partnerinize Şefkatle Bakın
Sorunların içindeyken tüm faturayı partnerinize çıkarmak çok kolaydır. Fakat bir adım geri çekip “bu davranışın altında ne var?” diye düşünmek bazen çok şey değiştirir. Belki işyerinde ciddi stres yaşıyor, belki ailevi bir mesele aklından çıkmıyor. Bu durum kötü davranışı mazur göstermez ama nedenini anlamak, iletişimi yumuşatır.
Aynı şekilde kendi davranışlarınızı da dürüstçe gözden geçirin:
Üzgün olduğunuzda içine kapanıp konuşmamayı mı tercih ediyorsunuz?
Eleştirileriniz bazen fazla mı sert oluyor?
İlişki iki kişilik bir dans; ritmi bozan çoğu zaman iki taraftır.
3. Terapiye Başlayın
Terapiye açık olmak, ilişkiyi düzeltme isteğinin güçlü bir göstergesidir. Çift terapisi, iletişim ve problem çözme konusunda çok yardımcı olabilir. Bunun yanında bireysel terapi de kendi duygusal yüklerinizi anlamanız için harika bir alan sunar. Bütçe konusunu dert ediyorsanız, daha uygun fiyatlı terapi seçenekleri bulmak da mümkün. İsterseniz çift terapisi tekniklerini evde küçük adımlarla uygulamaya bile başlayabilirsiniz.
4. Destek Bulun
Terapiye gitseniz de gitmeseniz de, güvendiğiniz insanlarla konuşmak çok iyi gelir. Yakın bir arkadaş, bir aile büyüğü, bir rehber…
Hatta ilişkisinde benzer sorunlar yaşayan kişiler ile sohbet etmekte yardımcı olabilir.
5. Sağlıklı Bir İletişim Kurun
İyileşme sürecinin en kritik noktası iletişim. Birbirinize nazik davranmak, alaycı tonu bırakmak ve iğnelemelerden kaçınmak çok şey değiştirir.
Özellikle tartışırken “ben dili” kullanmak işe yarar:
“Beni hiç dinlemiyorsun” yerine
“Konuşurken telefonuna baktığında kendimi önemsiz hissediyorum” demek gibi…
6. Sorumluluk Alın
Her iki taraf da ilişkideki toksikliğin nasıl oluştuğuna dair kendi payını görmek zorundadır. Bu, kendinizi suçlamak değildir; daha çok davranışlarınızın ilişkide nasıl bir etki yarattığını fark etmek ve gerektiğinde sorumluluk almaktır. Zor konuşmalardan kaçmak yerine, sakin ama kararlı bir şekilde o an içinde kalmak da bu sorumluluğun parçasıdır.
7. Bireysel Olarak İyileşin
Her insanın ilişkide farklı ihtiyaçları ve sınırları vardır. Bunları yeniden değerlendirmek, açıkça konuşmak ve partnerinizle paylaşmak iyileşme sürecini çok güçlendirir.
Unutmayın: Sınırlar sabit değildir. Zamanla değişebilir, bu yüzden gerektiğinde tekrar konuşulmalıdır. Bu dönemi, ilişkinin farklı alanları hakkında (iletişim, yakınlık, güven, ihtiyaçlar) kendinizi yeniden keşfetmek için bir fırsat gibi düşünebilirsiniz.
8. Birbirinize Zaman Tanıyın
Hiçbir şey bir günde düzelmez. Birlikte büyürken sabırlı ve esnek olmak çok önemli. İki taraf da küçük adımlarla değişmeye niyetliyse, yavaş ilerlemek bile bir ilerlemedir.
9. Toksiklik ve İstismar Arasındaki Fark
Her toksik davranış istismar değildir, fakat toksik bir ilişki zamanla istismara dönüşebilir. Bazen sorunlar bilinçsizce ortaya çıkar; kişi niyet etmeden zarar verebilir. Ancak zarar yine de zarardır. İstismar ise bambaşka bir noktadır. Güç ve kontrol kurma isteğiyle yapılan davranışlardır ve asla kabul edilemez. Üstelik çoğu zaman sinsice ve aşamalı geliştiği için fark etmek zor olabilir.
Önemli olan şudur:
Kimseyi değiştiremezsiniz. Bir insan değişmek isterse kendisi yapar. Sizin göreviniz, kendinizi güvende tutmak ve gerektiğinde yardım istemektir.
Zehirli Bir İlişkiden Nasıl Ayrılırsınız?
Bir ilişkiden ayrılma zamanının geldiğini kabul etmek başlı başına zor bir süreçtir. Hele ki ilişki toksik ise, bu kararı uygulamak daha da yorucu olabilir. Ama unutmayın: Yalnız değilsiniz ve güvenli adımlar atmak mümkün.
İşte daha sağlıklı bir çıkış yolu için izleyebileceğiniz bazı adımlar:
- Profesyonel Destek Alın
Bir terapistle veya aile içi şiddet konusunda uzman bir danışmanla konuşmak çok değerli olabilir. Size bir “güvenlik planı” oluşturmada rehberlik ederler ve başka hangi destek kaynaklarına başvurabileceğinizi gösterirler. Bu süreçte profesyonel bir el, kendinizi daha güvende hissetmenizi sağlar.
- Güvendiğiniz İnsanlara Açılın
Her şeyi tek başınıza yüklenmek zorunda değilsiniz. Aileniz veya arkadaşlarınız hem moral desteği verir hem de gerektiğinde çok somut bir şekilde yardımcı olabilir.
Partneriniz evde değilken kalabileceğiniz bir yer ya da taşınırken size eşlik edecek bir çift güçlü kol… Bazen en küçük destek bile çok büyük kolaylık sağlar.
- Ayrılık Konuşmasına Yalnız Gitmeyin
Partnerinizle baş başa konuşmak sizi huzursuz ediyorsa, bir arkadaşınızdan sizinle gelmesini isteyebilirsiniz. Yanınızda güvendiğiniz birinin olması hem kendinizi daha güvende hissettirir hem de duygusal baskı altında fikrinizi değiştirmenizi önler.
- İletişim Kanallarını Kapatın
Numaranızı değiştirmek mümkünse harika. Değilse, en azından partnerinizin numarasını ve sosyal medya hesaplarını engelleyin. Böylece size ulaştığında “yanıt verme” isteğiyle baş etmek zorunda kalmazsınız.
Kendinizi korumak, bir kibarlık meselesi değil; bir ihtiyaçtır.
- Kendinize Zaman Verin
Ayrılık acıtır, ister toksik bir ilişkiden, ister sağlıklı bir ilişkiden çıkıyor olun. Kalbinize, zihninize ve bedeninize biraz zaman tanıyın.
Dinlenmek, rahatlamak, kendinize özen göstermek… Hepsi toparlanmanın bir parçası. Yeni bir ilişkiye başlamadan önce iyileşmek için kendinize alan açın.
Kısaca…
Zehirli iletişim ve davranışlar bir ilişkiyi yavaş yavaş içten içe çürütür. Ama siz bu çöküşü sadece izlemek zorunda değilsiniz.
Eğer siz ve partneriniz gerçekten değişmek, daha sağlıklı bir ilişki kurmak istiyorsanız, bir ilişki terapisti size bu yolculukta rehberlik edebilir. Hem iletişim becerilerinizi geliştirebilir hem de ilişkinize zarar veren kalıpları fark edip dönüştürmeyi öğrenebilirsiniz.
Ama en önemlisi şu:
Kendinizi güvende hissetmiyorsanız, ilişkiyi onarmak sizin göreviniz değil. Önceliğiniz her zaman kendi iyiliğiniz olmalı.
